طنز چیست ؟

 

طنز واژه‌ای عربی است و در واژه به معنای مسخره کردن، طعنه زدن، عیب کردن، سخن به رموز گفتن و به استهزا از کسی سخن گفتن است. معادل انگلیسی طنز satire است که از satira در لاتین گرفته شده که از ریشه satyros یونانی است. satira نام ظرفی پر از میوه‌های متنوع بود که به یکی از خدایان کشاورزی هدیه داده شده بود و به معنای واژگانی «غذای کامل» یا «آمیخته‌ای از هرچیز» بود.

از اقسام هجو است اما تفاوت در این است که آن تندی و تیزی و صراحت هجو در طنز نیست. وانگهی در طنز معمولا مقاصد اصلاح طلبانه و اجتماعی مطرح است طنز کاستن از مقام و کیفیت کسی یا چیزی است به نحوی که باعث خنده و سرگرمی شود و گاهی در آن تحقیری باشد. بین طنز و کمدی هم البته فرق است. در کمدی معمولا خنده به خاطر خنده مطرح است، اما در طنز خنده برای استهزاء است. بدین ترتیب طنز وسیله است نه هدف. در طنز کسی که مورد انتقاد قرار می گیرد ممکن است یک فرد خاص باشد یا یک تیپ یا یک طبقه یا ملّت و حتی یک نژاد. گاهی نویسنده قهرمان اثر را به سخره می گیرد، اما مراد او کسی یا کسانی بیرون از اثر ادبی است و بدین منظور حتی ممکن است از خود بدگوئی کند

در ادبیات طنز به نوع خاصی از آثار منظوم یا منثور ادبی گفته می‌شود که اشتباهات یا جنبه‌های نامطلوب رفتار بشری، فسادهای اجتماعی و سیاسی یا حتی تفکرات فلسفی را به شیوه‌ای خنده دار به چالش می‌کشد.

در تعریف طنز آمده‌است: «اثری ادبی که با استفاده از بذله، وارونه سازی، خشم و نقیضه، ضعف‌ها و تعلیمات اجتماعی جوامع بشری را به نقد می‌کشد.»

 

دکتر جانسون طنز را این گونه معنی می‌کند: «شعری که در آن شرارت و حماقت سانسور شده باشد.»]

 

به کار بردن کلمه طنز برای انتقادی که به صورت خنده آور و مضحک بیان شود در فارسی معاصر سابقه زیاد طولانی ندارد. هرچند که طنز در تاریخ بیهقی و دیگر دیگر آثار قدیم زبان فارسی به کار رفته، ولی استعمال وسیعی به معنای satire اروپایی نداشته‌است. در فارسی، عربی و ترکی کلمه واحدی که دقیقا این معنی را در هر سه زبان برساند وجود نداشته‌است. سابقا در فارسی هجو به کار می‌رفت که بیشتر جنبه انتقاد مستقیم و شخصی دارد و جنبه غیر مستقیم ساتیر را ندارد و اغلب آموزنده و اجتماعی هم نیست. در فارسی هزل را نیز به کار برده‌اند که ضد جد است و بیشتر جنبه مزاح و مطایبه دارد..

/ 16 نظر / 87 بازدید
نمایش نظرات قبلی
امين موسي وند

ماجراي اين داستان واقعي است ... روسري آبي با قدم هاي سبز دعوتيد به خوانش و نقد داستان با احترام [گل]

مفتاح

اسلام از طریق مباحث نظری و معرفتی، و از طریق ساختن انسان‌های تازه و جدید، دنیای جدید را تسخیر خواهد کرد؛ و نه از هیچ طریق دیگر. سید مرتضا آوینی سلام علیکم، مشرف بفرمایید: htto://esharat110.blogspot.com

دو هفته ی اخیر

با سلام به دوست نویسنده و صاحب نظر در نظر داریم به صورت دو هفتگی برترین داستان کوتاه منتشر شده در فضای مجازی را به همراه نقدی بر آن معرفی و بازنشر کنیم.همچنین بقیه داستان ها را با لینک به صورت فهرست وار ارائه دهیم.جهت آشنایی بیشتر لطفا قسمت (درباره وبلاگ) را مطالعه نمائید. چنانچه مایل به همکاری در این زمینه هستید به وسیله ی ایمیل یا کامنت ما را مطلع نمائید. شما لینک شده اید و خوشحال می شویم ما را با نام "دو هفته اخیر" لینک نمائید. امیدواریم شما را کنار خود داشته باشیم

دو هفته اخیر

اولین دوره انتخاب بهترین داستان داستان دو هفته اخیر برگزار شد. <<شبی که ماه گم شد (زهره زنگنه یوسف آبادی)>> چهار شنبه ها هر دو هفته یک بار ، به روز می شویم. "دو هفته اخیر" مرجعی برای خواندن بهترین داستان های فضای مجازی همراه با نقد های حرفه ای ...

دو هفته اخیر

بهترین داستان های منتشر شده در "دو هفته اخیر " دور دوم با (خبر خوش ) از ضحی کاظمی و 4 داستان برگزیده دیگر. چهارشنبه های یکی در میان دوست عزیز چنان چه مایل به دریافت خبر به روز رسانی ما نیستید، لطفا ما را مطلع کنید.

دو هفته اخیر

"ماهی قهوه ای" از محمد علی رکنی با یادداشت هایی از مختاری و علی خانی بر این داستان دور سوم با نقد هایی بر 2 داستان برگزیده دیگر در ویترین "دو هفته اخیر" در معرض خوانش علاقه مندان ادبیات داستانی قرار گرفت.

درقلمرو داستان

درود برشما دوست عزیز.با احترام دعوتید به خوانش ونقد داستان پایان کبوتر[گل] دوست دارم لینکتان کنم تا هم از داستان ها وهم از نظراتتان بیشتر بهره مند شوم.لطفا ادرس وبتان را در قسمت نظرات برایم بنویسید

دو هفته اخیر

دل بستگی ساده است. فریبا منتظر ظهور داستان برگزیده دور چهارم دو هفته اخیر و چهار داستان دیگر. بهتزین های دو هفته اخیر و شاد باش سال جدید برای شما دوستداران ادبیات داستانی.

دو هفته اخیر

با درود بر شما منتخب داستان های دو هفته اخیر. داستان برگزیده (ساحل باد اثر ابراهیم مهدی زاده ) و دیگر داستان ها